CATI - Ceylon Advanced Technology Institute

📱 ඔබේ ෆෝන් එක ඔබව පාලනය කරනවාද? නැතිනම් ඔබ ෆෝන් එක පාලනය කරනවාද?
​
අද අපි දවසේ වැඩි කාලයක් ගත කරන්නේ ස්මාර්ට්ෆෝන් තිරය දෙස බලාගෙනයි. නමුත් මේ ඩිජිටල් ලෝකය තුළ අපේ සැබෑ ජීවිතය මගහැරී යන බව ඔබ දන්නවාද? නිතරම තිරය දෙස බලා සිටීමෙන් ඔබේ ඇස්වලට, නින්දට සහ මානසික සෞඛ්‍යයට ඇති විය හැකි බලපෑම් එමටයි.
​
ඩිජිටල් යහපැවැත්ම (Digital Wellbeing) සඳහා සරල පියවර:
​
1 - Screen Time නිරීක්ෂණය: ඔබේ ෆෝන් එකේ ඇති 'Screen Time' සැකසුම පරීක්ෂා කර බලන්න. ඔබ දිනකට වැඩිම කාලයක් වැය කරන්නේ කුමන App එකටද? එය අඩු කිරීමට උත්සාහ කරන්න.
2 - ​Digital Detox වේලාවක්: රාත්‍රී නින්දට පැයකට පෙර තිර වලින් ඉවත් වන්න. එම කාලය පොතක් කියවීමට හෝ පවුලේ අය සමඟ කතාබහ කිරීමට යොදවන්න.
3 - ​Notification පාලනය: ඔබට ඇත්තටම අවශ්‍ය නොවන Notification සියල්ල අක්‍රීය කරන්න. ෆෝන් එකෙන් නිකුත් වන ශබ්ද නිසා ඔබේ අවධානය වෙනතකට යොමු වීම වළක්වා ගන්න.

​මෙහි අරමුණ:
​තාක්ෂණය යනු මෙවලමකි, එය ඔබේ ජීවිතය පහසු කළ යුතු මිස, ඔබේ කාලය විනාශ කරන උගුලක් බවට පත් නොවිය යුතුය.

"දවසකට ඔබ සාමාන්‍යයෙන් පැය කීයක් ෆෝන් එක භාවිතා කරනවාද? ඔබේ Screen Time එක අඩු කරගන්න ඔබ අනුගමනය කරන විශේෂම ක්‍රමය මොකක්ද? ඔබේ අදහස පහතින් Comment කරන්න." 👇
​

🚗 පෙට්‍රල් ටැංකියෙන් බැටරියට - අනාගත ගමනාගමන විප්ලවය!
​
අද අපි පාරේ දකින දහස් ගණන් වාහන දශක කිහිපයකින් මුළුමනින්ම වෙනස් වනු ඇත. අපි ඉන්ධන පිරවුම්හල්වල පෝලිම්වල සිටි යුගය අවසන් වී, ස්වයංක්‍රීයව ආරෝපණය වන සහ පරිසරයට හානියක් නොකරන විදුලි වාහන (EVs) කරා ලෝකය වේගයෙන් ගමන් කරයි.

​අනාගත ගමනාගමනයේ ප්‍රධාන වෙනස්කම්:
​
1 - විදුලි වාහන (Electric Vehicles): එන්ජින් ශබ්දයක් හෝ දුමක් නැති, නිහඬ සහ වේගවත් ගමනක්. නඩත්තු වියදම සාම්ප්‍රදායික වාහනවලට වඩා බොහෝ සෙයින් අඩුය.

2 - ​ස්වයංක්‍රීයව ධාවනය වන වාහන (Autonomous Driving): රියදුරෙකු නැතුවම ගමනාන්තයට යන කාර්! Artificial Intelligence (AI) මගින් පාරේ තදබදය, අනතුරු සහ සංඥා පද්ධති තේරුම් ගනිමින් ඉතා ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීමට මේවාට හැකියි.
​
3 - Hyperloop තාක්ෂණය: ගුවන් යානයක වේගයෙන් පොළොව යටින් හෝ විශේෂ නල මාර්ග ඔස්සේ ගමන් කරන අධිවේගී ප්‍රවාහන ක්‍රම.
​
මෙහි ඇති වැදගත්ම දේ:
​මෙම තාක්ෂණය නිසා මිනිස් දෝෂ (Human errors) නිසා සිදුවන රිය අනතුරු 90%කින් පමණ අවම කර ගත හැකි වනු ඇතැයි විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරනවා.

​"අනාගතයේදී රියදුරෙකු රහිත වාහනයක (Self-driving car) ගමන් කිරීමට ඔබ බියක් දක්වනවාද? නැතිනම් තාක්ෂණය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය මත ඔබ සතුටින් ඊට එකතු වනවාද? ඔබේ අදහස පහතින් Comment කරන්න." 👇
​

TRUST YOUR CRAZY IDEAS

History of Windows Logo

⌚ ඔබේ මැණික් කටුව මත ඇති 'වෛද්‍යවරයා' - Smartwatches වල විස්මය!
​
අද අපේ මැණික් කටුවේ ඇති කුඩා උපාංගයකට (Smartwatch), අපේ හෘද ස්පන්දනය, රුධිරයේ ඔක්සිජන් මට්ටම සහ නින්දේ ගුණාත්මකභාවය පවා නිරීක්ෂණය කළ හැකියි. මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික උපාංගයක් නොව, ඔබේ සෞඛ්‍යය ගැන නිරන්තර අවධානයෙන් සිටින සහායකයෙකි.
​
ප්‍රධාන කරුණු:
​
1. හෘද ස්පන්දන නිරීක්ෂණය (Heart Rate Monitoring): හෘද ස්පන්දනයේ අසාමාන්‍ය වෙනස්කම් වහාම හඳුනාගෙන අනතුරු ඇඟවීම් ලබා දේ.

​2. නින්දේ ගුණාත්මකභාවය (Sleep Tracking): ඔබ කොපමණ වේලාවක් සැහැල්ලුවෙන් හෝ ගැඹුරු නින්දක සිටිනවාදැයි හඳුනාගෙන නින්දේ තත්ත්වය පාලනය කිරීමට උපකාරී වේ.
​
3. ක්‍රියාකාරකම් වාර්තා කිරීම: ඔබේ දෛනික පියවර ගණන (Steps), දහනය වූ කැලරි ප්‍රමාණය ආදිය මගින් සක්‍රීය ජීවන රටාවකට ඔබව පොළඹවයි.
​
ප්‍රශ්නය: "ඔබේ සෞඛ්‍ය තොරතුරු නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරන මෙවැනි උපාංගයක් භාවිතා කිරීමට ඔබ කැමතිද? නැතිනම් එය පෞද්ගලිකත්වයට තර්ජනයක් ලෙස ඔබ දකිනවාද?"

☁️ ඔබේ ෆෝන් එක නැති වුණත් ඔබේ දත්ත ආරක්ෂිතයි - ඇත්තටම මොකක්ද මේ Cloud එක?
​
මීට කාලෙකට කලින් අපේ පින්තූර, සිංදු, සහ ෆයිල්ස් තියාගන්න පෙන්ඩ්‍රයිව් (Pen drive) හෝ දෘඪ තැටි (Hard disks) අවශ්‍ය වුණා. ඒවා කැඩුනොත් දත්ත සියල්ල නැති වුණා. නමුත් අද, අපි ගූගල් ෆොටෝස් (Google Photos) හෝ අයික්ලවුඩ් (iCloud) වැනි සේවා භාවිතා කරන්නේ මේ 'ක්ලවුඩ්' තාක්ෂණය නිසයි.
​ක්ලවුඩ් තාක්ෂණය කියන්නේ මොකක්ද?
​
සරලවම කිව්වොත්, ඔබේ දත්ත ඔබේ ෆෝන් එකේ හෝ පරිගණකයේ ගබඩා කරනවා වෙනුවට, අන්තර්ජාලය හරහා විශාල දත්ත මධ්‍යස්ථානවල (Data Centers) ආරක්ෂිතව ගබඩා කිරීමයි.
​
මෙහි වාසි:

​ඕනෑම තැනක සිට පිවිසීම: ඔබේ පින්තූරයක් ඔබේ පරිගණකයෙන් හෝ ඕනෑම දුරකථනයකින් ඕනෑම තැනක සිට බලාගත හැකියි.

​ආරක්ෂාව: ඔබේ උපාංගය නැති වුණත්, සොරකම් වුණත් ඔබේ දත්ත කිසිවක් නැති වන්නේ නැත. අලුත් උපාංගයකට ලොග් වූ වහාම සියලුම දත්ත නැවත ලබාගත හැක.
​
ඉඩකඩ ප්‍රශ්නයක් නොවේ: ඔබේ ෆෝන් එකේ Memory එක පිරුණත්, ක්ලවුඩ් හරහා ඔබට අසීමිත ඉඩකඩක් ලබාගත හැක.
"ඔබේ ජංගම දුරකථනයේ පින්තූර සහ වැදගත් ෆයිල්ස් ක්ලවුඩ් එකක (උදා: Google Drive/iCloud) දානවාද, නැත්නම් තවමත් ඔබේ ලැප්ටොප් එකේ හෝ පෙන්ඩ්‍රයිව් එකේම තියාගන්නවාද?

ඔබේ දත්ත ආරක්ෂා කරගන්න ඔබ භාවිතා කරන ක්‍රමය මොකක්ද?" 👇

​

Silence isn't empty,it's full of answers

Success comes to discipline not motivation

☀️ විදුලි බිල ගැන කරදර වෙන එක නවත්වන්න! - ගෙදරටම
සූර්ය බලශක්තිය.

​අද වන විට තාක්ෂණය අපිට දී ඇති හොඳම තෑග්ග තමයි "සූර්ය බලශක්තිය". හිරු එළියෙන් නොමිලේ විදුලිය ලබා ගැනීම හුදෙක් පරිසර හිතකාමී වීමක් විතරක් නොවෙයි, එය දිගුකාලීන ආර්ථික ආයෝජනයක්.

මෙම තාක්ෂණයේ ප්‍රධාන කොටස් 3ක් ඇත:
1. සූර්ය පැනල (Solar Panels): හිරු එළිය කෙලින්ම විදුලිය බවට පත් කරන තාක්ෂණය.
2. ඉන්වර්ටර් (Inverter): පැනල මගින් ලබාගන්නා විදුලිය (DC) අපේ නිවසේ උපකරණවලට ගැලපෙන විදුලිය (AC) බවට පරිවර්තනය කරයි.
3. ​බැටරි ගබඩා පද්ධතිය (Battery Storage): මෙය තමයි අලුත්ම දියුණුව! දහවල් කාලයේ නිපදවන අතිරික්ත විදුලිය මෙම බැටරිවල ගබඩා කර, රාත්‍රී කාලයේදී හෝ විදුලිය විසන්ධි වන අවස්ථාවලදී භාවිතා කළ හැකියි.

​මෙහි ඇති ප්‍රධාන වාසි:

​නොමිලේ විදුලිය: ස්ථාපනය කිරීමේ මූලික වියදම හැරුණු විට, ඉන්පසු ලැබෙන විදුලිය නොමිලේ.

​නඩත්තු වියදම අඩුයි: මෙම පද්ධති වසර 20-25ක පමණ කාලයක් සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක වේ.

​පරිසරයට හිතකාමී: කාබන් විමෝචනය අවම කරන නිසා පෘථිවිය රැක ගැනීමට ඔබ දෙන දායකත්වයකි.

ඔබේ නිවසට සූර්ය පැනල පද්ධතියක් සවි කිරීමට ඔබ සිතා තිබේද? එසේ සවි කිරීමට ඇති ප්‍රධාන බාධාව ලෙස ඔබ දකින්නේ එහි අධික මූලික වියදමද, නැතිනම් ඒ පිළිබඳව ඇති දැනුම අඩුකමද? ඔබේ අදහස පහතින් Comment කරන්න." 👇

​

🚀 අභ්‍යවකාශ සංචාරක යුගය අබියස - ඔබත් අභ්‍යවකාශයට යන්න සූදානම්ද?
මීට වසර කිහිපයකට පෙර, අභ්‍යවකාශයට යාම සීමා වුණේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන ගගනගාමීන්ට පමණයි. නමුත් SpaceX, Blue Origin වැනි සමාගම්වල දියුණුවත් සමඟ, සාමාන්‍ය මිනිසුන්ටත් අභ්‍යවකාශයේ සංචාරය කළ හැකි කාලය වැඩි ඈතක නොවේ.
අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණයේ නවතම පිම්ම:

1. නැවත භාවිත කළ හැකි රොකට් (Reusable Rockets) වරක් අභ්‍යවකාශයට ගොස් විනාශ වී යන රොකට් වෙනුවට, නැවත පෘථිවියට පැමිණ ගොඩබසින රොකට් නිසා වියදම සිය ගුණයකින් අඩු වී තිබෙනවා.

2. අන්තර්ජාලය අභ්‍යවකාශයෙන් (Satellite Internet): Starlink වැනි ව්‍යාපෘති මගින් ලෝකයේ කෙළවරක සිටින කෙනෙකුට පවා අභ්‍යවකාශයේ ඇති චන්ද්‍රිකා හරහා அதிவேග (Ultra-fast) අන්තර්ජාල පහසුකම් ලැබෙනවා.

3. අඟහරු මත පදිංචිය: මිනිසා බහු-ග්‍රහලෝක ජීවියෙකු බවට පත් කිරීමේ අරමුණින් තාක්ෂණය දියුණු වෙමින් පවතිනවා.

අභ්‍යවකාශයේ හෝටලයක සතියක් ගත කිරීමට ඔබට අවස්ථාවක් ලැබුණොත්, ඔබ මුලින්ම කරන්නේ කුමක්ද? පෘථිවිය දෙස බලා සිටිනවාද? නැතිනම් අභ්‍යවකාශයේ පාවෙමින් සෙල්ෆි (Selfie) ගන්නවාද? ඔබේ අදහස පහතින් පවසන්න! 👇