CATSU-Sentro ng Wika at Kulturang Filipino

𝐀𝐁𝐀𝐍𝐆𝐀𝐍 𝐒𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐆𝐑𝐀𝐌𝐀𝐍𝐆 𝐓𝐀𝐑𝐀 𝐍𝐀! 𝐔𝐒𝐀𝐏𝐀𝐍𝐆 𝐖𝐈𝐊𝐀, 𝐒𝐈𝐆𝐋𝐀 𝐍𝐆 𝐁𝐀𝐍𝐒𝐀

Para sa ika-12 Episode ngayong 25 Hunyo 2026, makakasama natin sina Prop. Maria S. Bulaong, PhD ng Bulacan State University, Prop. Feliciana D. Enriquez, MAT ng Occidental Mindoro State University, at Mark Emmanuel S. Magsino ng Batangas State University, mga Direktor ng Sentro ng Wika at Kultura (SWK) sa Luzon.

Kanilang tatalakayin ang mga gampanin at pangunahing gawain ng mga Sentro ng Wika at Kultura sa Luzon bilang katuwang ng KWF sa pagpapalaganap, pagpapaunlad, preserbasyon, at intelektuwalisasyon ng wikang Filipino at iba pang mga wika sa bansa.

Bibigyang-diin din ang mahahalagang programa, proyekto, at inisyatiba ng SWK na naglalayong palakasin ang kamalayang pangwika at pangkultura sa mga pamantasan at pamayanan. Matutunghayan din kung paano nagsisilbing lunsaran ang mga sentrong ito ng pananaliksik, pagsasanay, at iba't ibang gawaing nagtataguyod sa mayamang pamanang pangwika at pangkultura ng Pilipinas.

Tara na’t makiisa sa makabuluhang talakayan tungkol sa papel ng mga Sentro ng Wika at Kultura sa pagpapasigla ng ating mga wika at kultura. Makinig sa Radyo Magasin 1278 kHz, The Capital FM 104.3, at livestream sa opisyal na page ng KWF, alas-1:00 ng hapon tuwing Huwebes.

𝐒𝐊𝐎 𝐬𝐚 𝐁𝐏𝐒𝐔 𝐁𝐚𝐥𝐚𝐧𝐠𝐚, 𝐁𝐚𝐭𝐚𝐚𝐧

Nagsagawa ang Komisyon sa Wikang Filipino (KWF) ng dalawang araw na Seminar sa Korespondensiya Opisyal (SKO) sa Bataan Peninsula State University (BPSU), Balanga, Bataan noong 17–18 Hunyo 2026.

Layunin ng seminar-palihan na ito na mahikayat ang mga ahensiya at lokal na pamahalaan na gamitin ang wikang Filipino sa mga opisyal na transaksiyon at komunikasyon.

Sa unang araw, sinimulan ang programa sa paghahandog ng pagbati ni Prop. Cristina G. Rivera (Pangalawang Pangulo ng BPSU) at pambungad na pananalita ni Dr. Ruby B. Santos-Matibag (Pangulo ng BPSU) sa mga kalahok mula sa iba't ibang branch ng unibersidad (Main, Balanga, Abucay, Balanga, Bagac, Dinalupihan, at Orani).

Tinalakay ni Tagapangulong Marites A. Barrios-Taran ang Atas Tagapagpaganap Blg. 335 at Selyo ng Kahusayan sa Serbisyo Publiko. Sinundan ito ng panayam nina John Enrico C. Torralba ukol sa Ortograpiyang Pambansan at Jomar I. Cañega para sa Korespondensiya Opisyal.

Sa ikalawang araw, nagsimula ang programa sa mensahe ni Dr. Jaime M. Forbes (Pangalawang Pangulo para sa Gawaing Akademiko ng BPSU). Sumunod na isinagawa ang workshop sa mga binuong korespondensiya ng mga kalahok, tulad ng liham, memorandum, at resolusyon.

KWF, layon na maitayo ang kauna-unahang Bantayog-Wika sa Kalibo, Aklan bago matapos ang taong 2026. Ito ang maligayang inanunsyo ng Tagapangulo ng Komisyon sa Wikang Filipino sa isang panayam ngayong 21 Hunyo 2026 sa Bombo Radyo Kalibo.

Ayon kay Atty. Marites A. Barrios-Taran, Tagapangulo ng KWF, ang proyektong ito ay hindi lamang pagtayo ng isang estruktura, kundi pagpapakita ng isang pisikal na simbolo ng pagkilala at paggalang sa wikang Akeanon. Layunin nitong maging permanenteng paalala at inspirasyon, lalo na sa mga kabataan, na patuloy na gamitin, mahalin, at ipagmalaki ang kanilang katutubong wika upang hindi ito tuluyang maglaho.

Isinasakatuparan ang makasaysayang inisyatiba sa pamamagitan ng pagtutulungan ng KWF, ng lokal na pamahalaan ng Kalibo sa pamumuno nina Mayor Juris Sucro at Bise Alkalde Phillip Yerro Kimpo Jr., at Direktor ng Sentro ng Wika at Kultura ng Aklan State University (ASU) na si Dir. RJ Ampoyos.

Malaki rin ang naging papel nina Senator Loren Legarda, mga Fultaym Komisyoner na sina Dr. Carmelita C. Abdurahman at Dr. Benjamin M. Mendillo Jr., at ng Kalupunan ng Komisyoner ng KWF sa paggabay sa proyekto.

Ang proyektong Bantayog-Wika ng KWF ay isang pambansang inisyatiba na naglalayong kilalanin, pangalagaan, at ipagmalaki ang mayaman at katutubong yamang-wika at kultura ng bawat rehiyon sa buong Pilipinas.
Si Atty. Barrios-Taran na ipinanganak sa Aklan ay matatas magsalita ng wikang Akeanon.



-Wika

Ika-165 kaarawan ni Jose Rizal ngayon! Bakit hindi mo basahin ang iba pa niyang akda?

Isa sa maaari mong basahin ang kaniyang Tagalische Verskunst o Ang Pagtulang Tagalog.
Ibinigay niya ang lekturang ito sa wikang German bilang kasapi ng Anthropologische Gesellschaft o Kapisanang Pang-antropolohiya ng Berlin noong Abril 1887.

Dito inilatag ni Rizal ang tuntunin sa panulaang Tagalog kabilang na ang talakay sa tugma at sukat.

May salin na ito sa Filipino kasama ang orihinal na German.

Mahihiram mo ito sa aming Aklatang Balmaseda na bukás mula Lunes–Huwebes, 8nu–5nh.

Isinagawa noong 2–3 Hunyo 2026 ang Oryentasyon at Pagsasanay para sa Pagbubuo ng Korpus ng Pangasinan sa Pangasinan Polytechnic College (PPC), Lingayen, Pangasinan.

Nakasáma ng mga mananaliksik ng KWF at PPC sa aktibidad na ito si Dr. Raymundo D. Rovillos, ang Pangulo ng kolehiyo.

Nagbigay ng pagsasanay ang mga kawani ng KWF na sina Chinita Ann Francisco at Neil Emman Nolia.

Sa ilalim ng programa ng KWF na Korpus ng mga Wika ng Pilipinas, pinangunahan ito nina Komisyoner Melchor E. Orpilla at Dr. Sheilee B. Vega, Punò ng Sangay ng Leksikograpiya at Korpus ng Pilipinas.

𝐌𝐀𝐌𝐀𝐘𝐀 𝐍𝐀 𝐀𝐍𝐆 𝐓𝐀𝐑𝐀 𝐍𝐀! 𝐔𝐒𝐀𝐏𝐀𝐍𝐆 𝐖𝐈𝐊𝐀, 𝐒𝐈𝐆𝐋𝐀 𝐍𝐆 𝐁𝐀𝐍𝐒𝐀

Sa Episode 11 ng Season 1, susuriin ang isang makabuluhang akda na humuhubog sa ugnayan ng mga wika, ang Bokabularyong Traylingguwal: English–Filipino–Hiligaynon ni G. Alain Russ G. Dimzon, Komisyoner para sa Wikang Hiligaynon.

Sa akdang ito, mas lalong mauunawaan kung paanong ang Hiligaynon ay nagiging buháy na daluyan ng kaalaman, pakikipag-ugnayan, at paghubog ng kulturang Pilipino. Isa itong mahalagang ambag sa leksikograpiya na nagpapalalim sa ating pagtingin sa multilingguwal na identidad ng bansa.

Samahan kami mamayang 1:00 ng hapon sa isang makabuluhang talakayan tungkol sa kapangyarihan ng bokabularyo sa pag-uugnay ng wika at kultura, kasama si Komisyoner Dimzon.

Tutok na sa Radyo Magasin 1278 kHz, The Capital FM 104.3, at sa opisyal na page ng KWF!

Balitang Wika: Isinagawa ng Philippine Federation of the Deaf (PFD), katuwang ang Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), ang isang malawakang pagsasanay para sa mga tagasanay sa Filipino Sign Language (FSL) noong 12 Hunyo 2026 sa Harvester Corporate Center, Lungsod Quezon.

Binigyang-diin ni Atty. Marites A. Barrios-Taran, Tagapangulo ng KWF, ang mas malalim na kahalagahan ng FSL, hindi lamang bilang instrumento ng komunikasyon kundi bilang pundasyon ng batayang karapatang pantao.

"Ang FSL ay nagiging isang mahalagang sangkap na ng katarungan, kalayaan, at pagkakaisa tungo sa isang bansang ingklusibo, mapagkalinga, at patas," pahayag ni Tagapangulo Taran sa kaniyang mensahe.

Ang hakbang na ito ay bahagi ng patuloy na pagsisikap ng KWF at PFD na ipatupad ang FSL Act upang maseguro ang pantay na akses ng sektor ng mga Bingi sa edukasyon, impormasyon, at hustisya.

Ang pambansang gawaing ito ay dinaluhan ng 35 Binging kalahok at mga lider-komunidad mula sa iba’t ibang rehiyon ng Pilipinas. Layunin ng programa na sanayin sila bilang mga sertipikadong instruktor na magpapalaganap ng FSL, na siyang opisyal na wikang senyas ng pamahalaan at ng sektor ng mga Bingi sa bansa.

𝐎𝐫𝐭𝐨𝐠𝐫𝐚𝐩𝐢𝐲𝐚𝐧 𝐜𝐡𝐢 𝐊𝐞𝐧𝐚𝐜𝐡𝐚𝐤𝐫á𝐧 𝐚𝐲 𝐊𝐚𝐥𝐢, 𝐍𝐚𝐢𝐥𝐮𝐧𝐬𝐚𝐝 𝐧𝐚 𝐬𝐚 𝐁𝐚𝐫𝐥𝐢𝐠, 𝐌𝐨𝐮𝐧𝐭𝐚𝐢𝐧 𝐏𝐫𝐨𝐯𝐢𝐧𝐜𝐞

Isang makasaysayang hakbang sa pangangalaga ng katutubong wika ang inilunsad na 𝘖𝘳𝘵𝘰𝘨𝘳𝘢𝘱𝘪𝘺𝘢𝘯 𝘤𝘩𝘪 𝘒𝘦𝘯𝘢𝘤𝘩𝘢𝘬𝘳á𝘯 𝘢𝘺 𝘒𝘢𝘭𝘪 (Ortograpiya ng Wikang Kenachakrán) sa Mababang Paaralan ng Kadaclan sa Barlig, Mountain Province noong 9 Hunyo 2026.

Nanguna sa pagbibigay ng kopya ng bagong lunsad na ortograpiya sa komunidad sina KWF Tagapangulong Atty. Marites A. Barrios-Taran at Kom. Ruth M. Tindaan, Komisyoner para sa mga Wika ng Kahilagaang Pamayanang Kultural, na kapuwa nagpahayag din ng buong suporta sa tagumpay na ito.

Nakiisa rin sa gawain sina Bb. Noemi Dumalaug mula sa Translators Association of the Philippines (TAP) at G. Cefrino Oryan ng Fyalikia Scripture Society.

Mainit namang tinanggap ni Patrick A. Pul-agon, Kapitan ng Chupac ang mga bisita at delegado. Sa programa, inilahad nina Gng. Joji K. Makitay at Gng. Bernalina C. Nabunat, ang kasaysayan ng proyekto bago pormal na ipinamahagi ang mga aklat sa komunidad.

Ginawaran din ng pagkilala ang mga lokal na manunulat at katutubong elders na naging katuwang sa pagbuo ng ortograpiya.

Nagtapos ang okasyon sa hamon ni IPMR Natividad T. Pinolgan na gamitin at ipamana ang ortograpiya sa mga susunod na henerasyon.

Ang Pagbuo ng Ortograpiya ng mga Wika ng Pilipinas ay isang patuluyang programa ng KWF sa ilalim ng Sangay ng Lingguwistika, Publikasyon, at Promosyon (SLPP) na naglalayong paigtingin ang dokumentasyon, pagpapaunlad, at pagsusulong sa paggamit ng mga katutubong wika sa Pilipinas.

Ang nabuong ortograpiya ay magsisilbing mahalagang sanggunian ng komunidad at magiging epektibong midyum ng pagtuturo sa mga paaralan, higit na sa konteksto ng edukasyong multilingguwal.






-Wika