Nikos Thomaidis

Με ιδιαίτερη χαρά ολοκληρώσαμε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Athens την εκδήλωση «One Health: Η νέα εποχή στις περιβαλλοντικές επιστήμες και την παγκόσμια δημόσια υγεία», κατά την οποία παρουσιάσαμε το νέο κοινό διπλό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Environmental Sciences and Global Public Health» που υλοποιείται από το ΕΚΠΑ και το Yale University.

Ως επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος από την πλευρά του ΕΚΠΑ, μαζί με τον καθηγητή Vasilis Vasiliou από την πλευρά του Yale, είχαμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε το όραμα, τη φιλοσοφία και τις σημαντικές προοπτικές που δημιουργεί αυτή η στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο πανεπιστημίων.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Sofia Zacharaki, τον Υφυπουργό Παιδείας Nikos Papaioannou και συνολικά το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, για τη διαρκή στήριξη στις προσπάθειες διεθνοποίησης και ακαδημαϊκής αριστείας των ελληνικών πανεπιστημίων. Θερμές ευχαριστίες αξίζουν επίσης στον Πρύτανη του ΕΚΠΑ, καθηγητή Γεράσιμος Σιάσος - Gerasimos Siasos, για τη διαρκή υποστήριξη του.

Το νέο πρόγραμμα διαθέτει μοναδικά χαρακτηριστικά για τα ελληνικά δεδομένα και προβλέπει τη χορήγηση υποτροφιών στους αριστεύσαντες αποφοίτους του ελληνικού προγράμματος.

Ευχαριστώ θερμά όλους όσους συμμετείχαν και συνέβαλαν στην επιτυχία της εκδήλωσης. Συνεχίζουμε να επενδύουμε στη γνώση, τη διεθνή συνεργασία και την εκπαίδευση των επιστημόνων που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος.

Διαβάστε περισσότερα: https://tinyurl.com/y3fcep5e

Με ιδιαίτερη τιμή συμμετείχα στο Συμπόσιο «ο ρόλος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Επιστημονική Διπλωματία: Δημιουργώντας Συνδέσεις, Διαμορφώνοντας το Μέλλον», που διοργανώθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών, τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την EU Science Diplomacy Alliance.

Στο πλαίσιο του Panel 1 «Science, Technology and Innovation: Driving Development through Extroversion and Globalization», είχα την ευκαιρία να μιλήσω για τον ρόλο των ελληνικών πανεπιστημίων στην εξωστρέφεια, τη διεθνοποίηση και την επιστημονική διπλωματία.

Τόνισα ότι το ισχυρό ερευνητικό αποτύπωμα των ελληνικών ΑΕΙ μετατρέπεται πλέον ολοένα και περισσότερο σε καινοτομία, επιχειρηματικότητα και διεθνείς συνεργασίες, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό και ερευνητικό χάρτη.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ευρωπαϊκές πανεπιστημιακές συμμαχίες, στις συνεργασίες με κορυφαία αμερικανικά πανεπιστήμια, καθώς και στη στρατηγική συνεργασία του ΕΚΠΑ με το Yale University, της οποίας έχω την τιμή να ηγούμαι από το 2019. Η συνεργασία αυτή κορυφώθηκε φέτος με την ίδρυση του κοινού Ξενόγλωσσου Μεταπτυχιακού Προγράμματος Yale–ΕΚΠΑ στην Περιβαλλοντική Επιστήμη και την Παγκόσμια Δημόσια Υγεία.

Παράλληλα, ανέδειξα τον ρόλο της Αναλυτικής Χημείας στην αντιμετώπιση σύγχρονων προκλήσεων που αφορούν το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία και τα τρόφιμα, μέσα από την ολιστική προσέγγιση της Ενιαίας Υγείας (One Health), η οποία δημιουργεί παγκόσμιες συνέργειες και παρέμβαση/συνδιαμόρφωση πολιτικών και νομοθεσίας.

Η επιστήμη δεν παράγει μόνο γνώση. Δημιουργεί γέφυρες συνεργασίας, ενισχύει τη διεθνή παρουσία των πανεπιστημίων και συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη και την εξωστρέφεια της χώρας.

Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Athens

#ΕΚΠΑ

📍 Ημέρα του Πατέρα σήμερα.

Είχα τη χαρά να μοιραστώ με τη Natassa Spagadorou στο CNN Greece ορισμένες σκέψεις για το πώς η πατρότητα συνυπάρχει με την επιστήμη, τις προκλήσεις της καθημερινότητας, αλλά και τα σημαντικά μαθήματα που παίρνουμε από τα παιδιά μας.

🙏🏻 Η πατρότητα είναι ίσως το πιο απαιτητικό αλλά και το πιο όμορφο ταξίδι της ζωής.

🔗 Διαβάστε τη συνέντευξη στο https://www.cnn.gr/profiles/natassa-spagadorou

#ΗμέραΤουΠατέρα #Πατρότητα #Οικογένεια #ΕΚΠΑ

Οι Εγγραφές για το δεύτερο κύκλο του βιωματικού εργαστηρίου «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση!» – Παρακολούθηση πιέσεων στο θαλάσσιο περιβάλλον», 22-23 Ιουνίου 2026, κλείνουν σήμερα 19 Ιουνίου 2026 και μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή στον ακόλουθο σύνδεσμο https://forms.gle/SsGkoyb8kbobUGsU7

Με ενθουσιασμό ξεκίνησε το Βιωματικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση! – Παρακολούθηση πιέσεων στο θαλάσσιο περιβάλλον», που διοργανώνεται από το Τμήμα Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ και επιστημονικά υπεύθυνη την καθηγήτρια κα Αριάδνη Αργυράκη.

Κατά την πρώτη ημέρα του εργαστηρίου, οι μαθητές συμμετείχαν σε εκπαιδευτική εξόρμηση στην παραλία Χαμολιάς της Ανατολικής Αττικής, όπου, με την καθοδήγηση επιστημόνων του ΕΚΠΑ, πραγματοποίησαν δειγματοληψίες θαλάσσιου νερού, άμμου και μικροπλαστικών, καθώς και μετρήσεις βασικών φυσικοχημικών παραμέτρων του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Τη δεύτερη ημέρα οι μαθητές συνεχίζουν τη δράση στα εργαστήρια του ΕΚΠΑ, όπου αναλύουν τα δείγματα που συνέλεξαν και θα εξαγάγουν τα δικά τους επιστημονικά συμπεράσματα.

Πληροφορίες στο email [email protected] και 2103688192.

Με ιδιαίτερη χαρά συμμετείχα στο 32nd Annual Conference της Medicines for Europe, στο πάνελ «The off-patent industry – a strategic partner for more coherent policies».

Κατά την παρέμβασή μου παρουσίασα τα αποτελέσματα της μελέτης «Mass and Toxic Loads of Micropollutants in Wastewater Treatment Plants of Greece: Implications for the Urban Wastewater Treatment Directive (UWWTD)».

Τα αποτελέσματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της εφαρμογής της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Επεξεργασία Αστικών Λυμάτων (UWWTD), καθώς αναδεικνύουν ότι τα αστικά λύματα αποτελούν ένα εξαιρετικά σύνθετο μίγμα χημικών ενώσεων από πολλαπλές πηγές και τομείς δραστηριότητας.

Η μελέτη έδειξε ότι τα φαρμακευτικά κατάλοιπα που ανιχνεύθηκαν σε δείγματα από κέντρα επεξεργασίας λυμάτων σε περιοχές με αστικές και αγροτικές δραστηριότητες στην Ελλάδα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 10% του συνολικού τοξικού φορτίου, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τις παραδοχές που έχουν χρησιμοποιηθεί σε σχετικές ευρωπαϊκές μελέτες εκτίμησης κινδύνου.

Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της χάραξης πολιτικής που βασίζεται σε πραγματικά επιστημονικά δεδομένα και μετρήσεις πεδίου. Η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί κοινό στόχο και απαιτεί πολιτικές δίκαιες, αποτελεσματικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες.

Yesterday at the Medicines for Europe Annual Conference in Athens, I had the opportunity to present the findings of our study “Mass and Toxic Loads of Micropollutants in Wastewater Treatment Plants of Greece: Implications for the Urban Wastewater Treatment Directive (UWWTD)”.

The results are particularly important in the context of the implementation of the revised UWWTD, demonstrating that urban wastewater is a highly complex mixture of emissions originating from multiple sectors and sources.

Our findings showed that pharmaceutical residues identified in samples from urban and rural wastewater treatment plants in Greece accounted for less than 10% of the total toxic load, a percentage considerably lower than assumptions used in relevant European impact assessments.

The study highlights the importance of evidence-based policymaking. Environmental protection is a shared objective, but effective policies must be grounded in robust scientific evidence, real-world measurements and sound environmental data.

Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Athens

Με ιδιαίτερη χαρά συμμετείχα στην τελική συνεδρίαση του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου TerraChem, που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο στις 4-5 Ιουνίου 2026, συγκεντρώνοντας ερευνητές, επιστήμονες και φορείς χάραξης πολιτικής από όλη την Ευρώπη για τη συζήτηση των αποτελεσμάτων του έργου σχετικά με την παρακολούθηση και αξιολόγηση χημικών ουσιών στα χερσαία οικοσυστήματα.
Στο πλαίσιο της θεματικής ενότητας «TerraChem Monitoring Approach & Results», παρουσίασα τα αποτελέσματα του Εργαστηρίου Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ σχετικά με τις προηγμένες αναλυτικές μεθοδολογίες και τα ευρήματα από τις αναλύσεις που πραγματοποιήσαμε σε περισσότερα από 550 περιβαλλοντικά δείγματα (χώμα, φυτά, έντομα. τρωκτικά και θηρευτές, από 6 χώρες).
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την παρουσία περισσότερων από 300 οργανικών ρύπων και 16 μετάλλων και μεταλλοειδών σε διαφορετικά επίπεδα των χερσαίων οικοσυστημάτων, ενώ συχνή παρουσία και υψηλές συγκεντρώσεις παρουσίασαν τα φυτοφάρμακα, οι PFAS, τα PCBs και άλλοι βιομηχανικοί ρύποι, οι οποίοι εμφανίζουν τάσεις βιομεγέθυνσης κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας.
Η κατανόηση της έκθεσης της άγριας ζωής και των οικοσυστημάτων σε χημικές ουσίες αποτελεί κρίσιμο βήμα για την προστασία της βιοποικιλότητας, τη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
Θερμά συγχαρητήρια στους διοργανωτές (UBA) και σε όλους τους εταίρους του TerraChem για την εξαιρετική συνεργασία που είχαμε καθ' όλη τη διάρκεια του έργου.
Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Athens

🌍 Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2026

Η προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας αποτελεί διαρκή πρόκληση και ευθύνη για όλους μας. Δεν είναι ιδεολογία, είναι αναγκαιότητα!

Στο Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ αναπτύσσουμε προηγμένες αναλυτικές μεθοδολογίες και εργαλεία χημειοπληροφορικής για την ανίχνευση γνωστών και νέων περιβαλλοντικών ρύπων και την εκτίμηση του οικοτοξικολογικού τους κινδύνου, αλλά και του ανθρώπου.

Στο πλαίσιο αυτό, συμμετέχουμε σε πλήθος ευρωπαϊκών έργων, όπως το PARC, το TerraChem, το UrbaQuantum, το SEATRACE, κ.ά. Ειδικά το TerraChem μελετά την παρουσία και τις επιπτώσεις χημικών ουσιών στα χερσαία οικοσυστήματα, συμβάλλοντας στην προστασία της βιοποικιλότητας και στη μείωση του χημικού αποτυπώματος στο περιβάλλον. Από την άλλη, τo PARC είναι ένα εμβληματικό έργο που στόχο έχει την ανάπτυξη «εργαλείων» και πολιτικών για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των χημικών κινδύνων στην Ευρώπη.

🌳 Η επιστήμη μπορεί να προσφέρει τα δεδομένα και τα εργαλεία που απαιτούνται για ένα πιο βιώσιμο μέλλον.

Είχα την τιμή και τη χαρά να συμμετέχω στην εναρκτήρια συνεδρία της 62ης AESGP Annual Meeting, που πραγματοποιείται στο Βερολίνο, συγκεντρώνοντας σημαντικούς εκπροσώπους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και των προϊόντων προσωπικής φροντίδας, φορείς χάραξης πολιτικής, ρυθμιστικές αρχές, επιστήμονες και θεσμικούς stakeholders.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου, έλαβα μέρος στο πάνελ με θέμα “The Urban Wastewater Treatment Directive: Too Big to Fail — or Too Big to Work?”, όπου είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω στοιχεία από τη μελέτη μας: “Mass and Toxic Load of micro pollutants in two wastewater treatment plants in Greece”.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προκλήσεις που δημιουργεί η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή Οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, ιδίως σε σχέση με την απομάκρυνση μικρορύπων, την εφαρμογή της Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού και την ανάγκη για τεκμηριωμένες, δίκαιες και αποτελεσματικές πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

Στην παρέμβασή μου παρουσίασα δεδομένα από τη μελέτη παρακολούθησης της παρουσίας περιβαλλοντικά σημαντικών χημικών ουσιών σε δύο μονάδες επεξεργασίας λυμάτων στην Ελλάδα. Η μελέτη ανέδειξε τη σημασία των προηγμένων αναλυτικών μεθοδολογιών, της φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας και των σύγχρονων χημειοπληροφορικών εργαλείων για την ολοκληρωμένη αποτύπωση του χημικού αποτυπώματος των λυμάτων. Αναδείξαμε ότι το χημικό προφίλ σε διαφορετικές πόλεις είναι διαφορετικό και εξαρτάται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες της κάθε αστικής και βιομηχανικής περιοχής - Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι η επιστημονική τεκμηρίωση είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό βιώσιμων ρυθμιστικών παρεμβάσεων, καθώς διαφορετικές κατηγορίες χημικών ουσιών συμβάλλουν με διαφορετικό τρόπο στο συνολικό φορτίο και στον περιβαλλοντικό κίνδυνο.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για στοχευμένες στρατηγικές παρακολούθησης και διαχείρισης, προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Αναδείξαμε ότι το τοξικό φορτίο στον αποδέκτη των επεξεργασμένων λυμάτων έρχεται κυρίως από βιομηχανικά χημικά και φυτοφάρμακα και σίγουρα όχι από τις φαρμακευτικές ουσίες.

Η συμμετοχή σε έναν τόσο σημαντικό ευρωπαϊκό διάλογο επιβεβαιώνει τον κρίσιμο ρόλο της πανεπιστημιακής έρευνας στη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με τη δημόσια πολιτική, τη ρύθμιση, τη βιωσιμότητα και την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος.

Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Athens

🌿 Διανύοντας την τρίτη ημέρα του ELIA Lesvos confest, συμμετείχα στο πάνελ “Technological Advances in Olive Oil: Enhancing Extraction, Purity, Quality, and Disease Monitoring”, όπου παρουσίασα ομιλία με θέμα: “Safeguarding Olive Oil Authenticity and Quality with Next-Generation Testing”.

Κατά την παρουσίασή μου ανέδειξα τον ρόλο των σύγχρονων αναλυτικών τεχνολογιών στην ανίχνευση της νοθείας, στην επαλήθευση της αυθεντικότητας και στην ανάδειξη των μοναδικών ποιοτικών χαρακτηριστικών του ελαιολάδου. Παρουσίασα τη μοναδική μας τεχνολογία κ μεθοδολογία με την οποία σε 3s μπορούμε να ανιχνεύουμε όλες τις σημαντικές ουσίες που καθιστούν το ελαιόλαδο μας μοναδικό και σημαντικό για την υγεία μας.

Ταυτοχρονα μπορούμε να ανιχνεύσουμε σε ποσοστό έως και 1% τη νοθεία από άλλα σπορέλαια αλλά και τη νοθεία με υποβαθμισμένο βιομηχανικό ελαιόλαδο, ένα είδος νοθείας πολύ δύσκολα ανιχνεύσιμη με συμβατικές μεθοδολογίες.

Ιδιαίτερη αξία έχει για μένα το γεγονός ότι αυτή η διεθνής διοργάνωση πραγματοποιείται στη Λέσβο μας, έναν τόπο με μακραίωνη ελαιοκομική παράδοση και με ένα μοναδικό ελαιόλαδο που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της ιστορίας του νησιού μας.

Θερμά συγχαρητήρια στους διοργανωτές για το εξαιρετικό συνέδριο που ανέδειξε τις προκλήσεις, αλλά και τις μεγάλες προοπτικές του ελαιοκομικού κλάδου.

Fotini Tirpintiri

Πανεπιστήμιο Αθηνών - University of Athens