Belajar Autocad/3ds Max

Pipe Culvert Design Details (Reka Bentuk Pembetung Paip) yang biasa digunakan untuk menyalurkan air di bawah jalan, tambakan atau laluan kenderaan.

Komponen Utama Pipe Culvert

1. Culvert Barrel (Paip Pembetung)

Bahagian utama yang mengalirkan air.

Biasanya menggunakan paip RCC (Reinforced Concrete Culvert Pipe).

Diameter dipilih berdasarkan kadar aliran air (discharge).

2. Headwall

Struktur konkrit di hujung inlet dan outlet.

Menahan tanah tambakan daripada runtuh.

3. Wing Wall

Dinding sisi yang mengarahkan aliran air masuk dan keluar.

Mengurangkan hakisan pada tebing.

4. Bedding

Lapisan asas di bawah paip.

Memberikan sokongan seragam kepada paip.

5. Embankment

Tambakan tanah di atas culvert yang membentuk badan jalan.

Data Reka Bentuk

Parameter utama:

Simbol Penerangan

Q =Kadar aliran reka bentuk (m³/s)
D =Diameter dalaman paip (m)
S =Kecerunan paip
n =Pekali kekasaran Manning
H =Head air keseluruhan
C =Pekali aliran (±0.9)

Formula Hidraulik

Kapasiti aliran paip menggunakan Persamaan Manning:

Q
=
1
n
A
R
2
/
3
S
1
/
2
Q=
n
1
​
AR
2/3
S
1/2


Di mana:

Q = Kadar aliran (m³/s)

A = Luas keratan aliran

R = Hydraulic radius

S = Kecerunan

n = Manning roughness coefficient

Saiz Paip RCC Yang Lazim Digunakan
Diameter Dalam (mm) Kegunaan

300 Longkang kecil

450 Jalan kampung

600 Jalan taman

900 Jalan perbandaran

1200 Jalan utama

1500 - 1800 Sungai kecil / aliran besar

Di Malaysia, saiz yang paling biasa digunakan untuk lintasan jalan kampung ialah:

Ø600 mm

Ø900 mm

Ø1200 mm

Ketebalan Bedding Yang Disyorkan

Diameter ≤ 600 mm → 100 mm tebal

Diameter > 600 mm → 150 mm tebal

Biasanya menggunakan:

Crusher Run

Granular Bedding

Pasir bergraduasi baik

Urutan Reka Bentuk

Tentukan kadar aliran (Q).

Pilih diameter paip (D).

Tentukan kecerunan (S).

Semak kapasiti aliran.

Reka bentuk headwall dan wingwall.

Sediakan lukisan pembinaan dan BQ.

Contoh Praktikal

Jika jalan kampung lebar 6 m melintasi parit kecil:

Pipe Culvert RCC Ø900 mm

Headwall konkrit bertetulang

Wingwall pada kedua-dua sisi

Bedding 150 mm crusher run

Cover tanah minimum 600 mm

Ini adalah konfigurasi yang paling kerap digunakan untuk projek jalan kampung dan akses ladang di Malaysia.

Lukisan standard reka bentuk Septic Tank 2-kompartmen (Tangki Septik) yang biasa digunakan untuk rumah kediaman, banglo, surau, pejabat kecil dan bangunan yang tidak mempunyai sambungan ke sistem pembetungan awam.

Fungsi Setiap Bahagian

1. Inlet Pipe

Paip masuk dari tandas dan saluran kumbahan bangunan.

Saiz biasa: Ø100 mm hingga Ø150 mm PVC.

Kumbahan memasuki Kompartmen 1 terlebih dahulu.

2. Kompartmen 1 (2/3 Kapasiti)

Menyimpan kira-kira 67% isipadu tangki.

Pepejal berat mendap menjadi sludge di dasar.

Minyak dan bahan ringan terapung menjadi scum di permukaan.

Berlaku proses penguraian secara anaerobik.

3. Partition Wall

Dinding pemisah antara dua ruang.

Mempunyai bukaan 300 mm × 300 mm di bahagian bawah.

Membenarkan air kumbahan separa bersih mengalir ke ruang kedua.

4. Kompartmen 2 (1/3 Kapasiti)

Proses pemendapan kedua.

Mengurangkan pepejal terampai sebelum air keluar.

Air yang lebih jernih akan mengalir ke outlet.

5. Outlet Pipe

Menyalurkan efluen ke:

Soakaway pit

Leach field

Drainage system yang dibenarkan

Keratan Rentas (Section)

Bahagian dalam tangki terbahagi kepada:

Lapisan Fungsi

Scum Minyak, lemak dan bahan ringan terapung

Liquid Air kumbahan yang sedang dirawat
Sludge Pepejal mendap di dasar tangki
Freeboard

Jarak kosong antara paras air dan penutup tangki.

Minimum: 300 mm

Mengelakkan limpahan dan memberi ruang pengudaraan.

Manhole

Saiz: 600 mm × 600 mm

Digunakan untuk:

Pemeriksaan

Penyedutan sludge

Kerja penyelenggaraan

Biasanya satu manhole bagi setiap kompartmen.

Dimensi Panduan Dalam Lukisan

Kapasiti

Panjang

Lebar

Kedalaman Efektif

1000 L 1200 mm 750 mm 1200 mm

2000 L 1500 mm 900 mm 1350 mm

3000 L 1800 mm 1050 mm 1500 mm

5000 L 2400 mm 1200 mm 1650 mm

10000 L 3000 mm 1500 mm 1800 mm

Nota Pembinaan Penting

✅ Ketebalan dinding biasanya 230 mm (brick wall atau RC wall)

✅ Lantai konkrit bertetulang (RC slab)

✅ Bahagian dalam disapu mortar kalis air (waterproof cement mortar)

✅ Tangki perlu berada sekurang-kurangnya 1.5 m dari asas bangunan

✅ Pastikan terdapat akses lori Indah Water atau lori sedut untuk kerja penyelenggaraan

Untuk Rumah Banglo di Malaysia
Kebiasaannya:

1–3 bilik tidur → 2,000–3,000 liter

4–6 bilik tidur → 3,000–5,000 liter

Banglo besar atau homestay → 5,000 liter ke atas

Lukisan Elevation & Section Rumah 2 Tingkat yang biasanya disediakan dalam AutoCAD sebagai sebahagian daripada set pelan bangunan untuk kelulusan dan pembinaan.

Komponen Utama Dalam Lukisan Ini

1. Elevation (Pandangan Luar Bangunan)
Bahagian atas menunjukkan:

Pandangan Kanan

Pandangan Belakang

Maklumat yang boleh diperoleh:

Bentuk fasad bangunan

Rekabentuk bumbung

Kedudukan tingkap dan pintu

Kemasan dinding

Paras ketinggian bangunan

2. Section A-A (Keratan Bangunan)

Bahagian bawah menunjukkan:

Keratan rentas bangunan yang dipotong pada garisan A-A

Struktur dalaman rumah

Maklumat yang boleh dilihat:

Paras lantai bawah dan atas

Ketinggian siling

Struktur tangga

Struktur bumbung (kekuda/truss)

Ketebalan lantai dan slab

Ketinggian keseluruhan bangunan

3. Dimensi

Lukisan ini mempunyai:

Dimensi keseluruhan bangunan

Dimensi ruang tertentu

Ketinggian aras lantai (RL Level)

Ketinggian bumbung

Ini penting untuk kerja pembinaan di tapak.

4. Nota Teknikal

Di sebelah kanan terdapat:

Nota spesifikasi pembinaan

Jenis bahan binaan

Arahan kepada kontraktor

Standard pembinaan yang perlu dipatuhi

Jika Nak Lukis Dalam AutoCAD

Urutan kerja yang biasa digunakan:

Siapkan Floor Plan terlebih dahulu.

Lukis garisan projection dari pelan.

Bina Elevation Depan, Belakang dan Sisi.

Buat Section A-A melalui tangga atau bahagian penting.

Masukkan level lantai dan bumbung.

Tambah hatch, warna dan material.

Letakkan dimensi dan nota teknikal.

Susun dalam Layout dan Plot ke PDF.

Tahap Kemahiran

Lukisan seperti ini biasanya berada pada tahap Intermediate hingga Advanced AutoCAD Architectural Drawing, dan merupakan antara lukisan yang sering digunakan oleh:

Arkitek

Pelukis Pelan Bangunan

Draughtsman

Juruteknik Senibina

Pelajar Seni Bina & Kejuruteraan Awam

Untuk menghasilkan lukisan seperti ini dari kosong, seseorang perlu mahir dalam:

AutoCAD 2D

Penyediaan Pelan Lantai

Elevation Drawing

Section Drawing

Dimensioning

Layout & Plotting

Lukisan ini nampak seperti set lukisan kerja (working drawing) yang hampir lengkap untuk tujuan pembinaan atau permohonan kelulusan pelan bangunan.

LUKISAN ELEKTRIK

Lukisan elektrik ialah lukisan kejuruteraan yang berkaitan dengan bekalan tenaga elektrik.


Lukisan ini berfungsi untuk menjelaskan kandungan sesuatu pemasangan elektrik. Alat tambah dan alat kelengkapan elektrik dilukis dalam bentuk simbol yang disambungkan dalan satu gambar rajah mengikut piawai yang telah ditetapkan.


Lukisan elektrik digunakan dalam kerja pendawaian dan pemasangan elektrik.Juruelektrik dan pendawai akan menterjemahkan lukisan elektrik kepada kerja-kerja pemasangan elektik.


Terdapat dua sistem bekalan elektrik iaitu sistem satu fasa dan sistem tiga fasa.Bagi rumah kediaman lazimnya system satu fasa digunakan manakala kilang dan bengunan besar memerlukan tiga fasa.


Setelah mempelajari unit ini , anda dapat :

i. Mengenal pasti jenis lukisan elektrik.

ii. Menerangkan kegunaan symbol piawai bagi alat tambah,suis dan fius agihan.

iii. Menyusun atur alat tambah,pendawaian dan kelengkapan lukisan elektrik.

iv. Melukis pelan bentangan domestic.

v. Melukis gambarajah skema unit kawalan utama pengguna.

1.1 Kenalpasti system bekalan elektrik

1.1.1. Sistem satu fasa

- Sistem bekalan yang menggunakan dua kabel iaitu satu kabel hidup dari satu
kabel neutral bagi membawa bekalan voltan rendah piawai. Lazimnya di Malaysia voltan piawai tersebut adalah 240V AC norminal.

Sistem satu fasa (Single phase)

- Beban kurang seperti rumah kediaman

1.1.2. Sistem tiga fasa (Three phase)

- Sistem bekalan yang menggunakan empat dawai iaitu tiga kabel hidup dan
satu kabel neutral bagi membawa bekalan voltan sederhana piawai. Lazimnya
di Malaysia voltan piawai tersebut adalah 415V AC.

- Beban besar seperti kilang dan bangunan bertingkat serta besar.

Untuk lukisan elektrik ini memerlukan 4 hari belajar dari perisian 2D Autocad. Dari basic hingga merangkumi single line, diagram, cable layout & trunking.

Nak belajar lukisan elektrik?
Klik link di bawah untuk maklumat lanjut:
>> https://wa.link/9or44i
>> https://wa.link/9or44i

Pipe Culvert (Pembetung Paip), iaitu struktur saliran yang dipasang di bawah jalan bagi membolehkan air mengalir dari satu sisi ke sisi yang lain tanpa merosakkan tambakan jalan.

Fungsi Utama Pipe Culvert

Mengalirkan air hujan, parit atau anak sungai di bawah jalan.

Mengelakkan banjir dan takungan air di tepi jalan.

Mengurangkan hakisan (erosion) pada tambakan jalan.

Menjaga kestabilan struktur jalan.

Komponen Utama Yang Ditunjukkan

Pipe Culvert

Paip konkrit bertetulang (RCP) atau HDPE yang mengalirkan air.

Headwall

Dinding konkrit di pintu masuk dan keluar culvert.

Menahan tanah tambakan daripada runtuh.

Wing Wall

Dinding sisi yang mengarahkan aliran air masuk dan keluar dengan lebih lancar.

Pipe Bedding

Lapisan asas di bawah paip.

Biasanya menggunakan pasir, crusher run atau konkrit untuk menyokong paip.

Backfill Compacted

Tanah tambakan yang dipadatkan di sekeliling paip.

Stone Pitching (Apron)

Susunan batu di outlet dan inlet.

Mengurangkan hakisan akibat aliran air laju.

Road Embankment

Tambakan tanah yang membentuk struktur jalan di atas culvert.

Keratan Rentas (Cross Section)

Dalam gambar:

Cerun tambakan = 2H : 1V (kebiasaan).

Diameter paip (D) ditentukan berdasarkan pengiraan hidrologi.

Lapisan jalan terdiri daripada:

Wearing Course

Base Course

Granular Sub-base

Kegunaan Biasa
Jalan kampung

Jalan perumahan

Jalan ladang

Projek lebuh raya

Lintasan parit dan anak sungai kecil

Anggaran Diameter Paip Yang Biasa Digunakan

Situasi Diameter Paip

Parit kecil 600 mm – 900 mm

Parit sederhana 1000 mm – 1500 mm

Anak sungai kecil 1800 mm – 2400 mm

Aliran besar > 2400 mm atau Box Culvert

Jika untuk tujuan pembelajaran kejuruteraan awam atau AutoCAD, saya juga boleh terangkan langkah melukis Pipe Culvert lengkap dengan plan, elevation dan cross section dalam AutoCAD.

Infografik ini menunjukkan kaedah anggaran kuantiti bahan untuk 1 m³ konkrit gred M25 menggunakan nisbah campuran 1 : 1 : 2 (Simen : Pasir : Batu Baur).

Data Asas

Nisbah campuran = 1 : 1 : 2

Jumlah nisbah = 4

Isi padu konkrit basah = 1.0 m³

Faktor isi padu kering = 1.54

Isi padu kering = 1 × 1.54 = 1.54 m³

Pengiraan Simen

1.54
×
1440
4
×
50
≈
11.1
4×50
1.54×1440
​
≈11.1

Ketumpatan simen = 1440 kg/m³

1 beg simen = 50 kg

Keperluan simen ≈ 11 beg (50 kg setiap beg)

Pengiraan Pasir

1.54
4
=
0.385

m
3
4
1.54
​
=0.385m
3


Kuantiti pasir = 0.385 m³

Pengiraan Batu Baur (Aggregate)

2
×
1.54
4
=
0.77

m
3
4
2×1.54
​
=0.77m
3


Kuantiti batu baur = 0.77 m³

Ringkasan untuk 1 m³ Konkrit M25

Bahan Kuantiti

Simen 11 beg (50 kg)

Pasir 0.385 m³

Batu baur 0.77 m³

Nota: Dalam amalan sebenar, konkrit M25 biasanya direka menggunakan kaedah Design Mix mengikut piawaian dan bukan semata-mata nisbah nominal 1:1:2. Nilai dalam gambar ini sesuai sebagai anggaran awal atau tujuan pembelajaran pengiraan kuantiti bahan.

Keratan rentas (cross-section) tandas jenis duduk (Western Toilet) serta bagaimana sistem pembilasan dan saliran berfungsi.

Komponen Utama Tandas

1. Tangki Simpanan Air (Toilet Tank)

Bahagian atas yang menyimpan air untuk proses flushing.

Komponen di dalam tangki:

Fill Valve (Ballcock) – Mengisi semula air selepas flush.

Float Ball/Cup – Mengawal paras air dalam tangki.

Flapper Valve – Injap getah yang membuka semasa flush.

Overflow Tube – Mengelakkan tangki melimpah.

Flush Handle/Lever – Tuil yang ditekan untuk flush.

2. Mangkuk Tandas (Toilet Bowl)

Bahagian yang menerima air dan sisa buangan.

Komponen:

Rim Jets – Lubang kecil yang mengalirkan air di sekeliling mangkuk.

Jet Siphon Hole – Menghasilkan kesan sedutan kuat semasa flush.

Water Level – Paras air yang sentiasa berada dalam mangkuk.

3. Sistem Perangkap Air (P-Trap / S-Trap)

Bahagian berbentuk lengkung di bawah mangkuk.

Fungsi:

Menyimpan sedikit air selepas flush.

Menghalang gas kumbahan daripada masuk ke dalam bilik air.

Mengurangkan bau tidak menyenangkan.

4. Sistem Sambungan Lantai

Wax Ring Seal – Pengedap antara tandas dan fl**ge lantai.

Floor Fl**ge – Penyambung tandas kepada paip kumbahan.

PVC Soil Pipe – Paip utama yang membawa sisa ke sistem pembetungan.

Cara Tandas Berfungsi
Langkah 1: Flush
Pengguna menekan tuil flush.

Flapper valve terbuka.

Air dari tangki mengalir ke mangkuk tandas.

Langkah 2: Siphon Terhasil

Air mengalir melalui rim jets dan jet siphon.

Kesan sedutan (siphon) terbentuk.

Sisa dan air ditarik masuk ke paip kumbahan.

Langkah 3: Pengisian Semula

Flapper menutup semula.

Fill valve membuka.

Tangki diisi semula sehingga paras yang ditetapkan oleh float.

Langkah 4: Sedia Digunakan
Paras air dalam mangkuk kembali normal.

Sistem kembali ke keadaan asal.

Maklumat Dimensi Dalam Rajah

📏 Ketinggian keseluruhan tandas:

30 inci (762 mm)

📏 Ketinggian mangkuk:

15 inci (381 mm)

📏 Lebar tangki:

18 inci (457 mm)

📏 Rough-In Standard:

12 inci (305 mm) dari dinding ke pusat paip saliran.

Pengetahuan Untuk AutoCAD & Pembinaan
Dalam pelan bangunan, tandas biasanya ditunjukkan bersama:

Paip bekalan air bersih (Water Supply Pipe)

Paip kumbahan (Soil Pipe)

Paip pengudaraan (Vent Pipe)

Floor Trap

Inspection Chamber (IC)

Septic Tank atau sambungan ke pembetungan awam

Rajah ini sangat berguna untuk pelajar AutoCAD Plumbing Drawing, Sanitary & Sewerage System, Building Services dan kerja-kerja pemasangan tandas di tapak pembinaan.

5 jenis jambatan yang paling biasa digunakan dalam kejuruteraan awam.

1. Beam Bridge (Girder Bridge)
Jenis jambatan paling mudah dan paling banyak digunakan.

Beban dipindahkan terus ke tiang (pier) melalui rasuk (beam/girder).

Sesuai untuk rentang pendek hingga sederhana.

Kos pembinaan lebih rendah.

Contoh: Jambatan lebuh raya biasa dan jejambat.

2. Arch Bridge

Menggunakan struktur lengkung (arch) untuk menanggung beban.

Beban dipindahkan ke abutment di kedua-dua hujung jambatan.

Sangat kuat dalam menahan daya mampatan.

Kelebihan: Tahan lama dan mempunyai nilai estetika tinggi.

3. Suspension Bridge

Dek jambatan digantung menggunakan kabel utama (main cable).

Sesuai untuk rentang yang sangat panjang.

Memerlukan menara dan sistem kabel yang besar.

Contoh terkenal: Golden Gate Bridge

4. Cable-Stayed Bridge

Kabel disambungkan terus dari menara ke dek jambatan.

Lebih ekonomik berbanding suspension bridge untuk rentang sederhana hingga panjang.

Pembinaan lebih cepat dan moden.

Contoh di Malaysia: Jambatan Sultan Abdul Halim Muadzam Shah (Jambatan Kedua Pulau Pinang).

5. Truss Bridge
Menggunakan rangka segi tiga (truss) daripada keluli atau besi.

Sangat cekap mengagihkan beban.

Banyak digunakan untuk laluan kereta api dan jalan raya.

Kelebihan: Kekuatan tinggi dengan penggunaan bahan yang lebih efisien.

Ringkasan Pemilihan Jambatan

Jenis Rentang

Beam/Girder Pendek – Sederhana

Arch Sederhana

Truss Sederhana – Panjang

Cable-Stayed Panjang

Suspension Sangat Panjang

Dalam projek kejuruteraan awam, pemilihan jenis jambatan bergantung kepada panjang rentang, keadaan tanah, kos pembinaan, beban trafik dan faktor estetika.

Perbandingan asas cetek (Shallow Foundation) dan asas dalam (Deep Foundation) yang digunakan dalam pembinaan bangunan.

1. Asas Cetek (Shallow Foundation)

Asas cetek digunakan apabila lapisan tanah yang kuat berada berhampiran permukaan tanah.

Jenis-jenis:

Isolated Footing – Menampung satu tiang/kolum.

Combined Footing – Menampung dua atau lebih kolum yang berdekatan.

Raft Foundation (Mat Foundation) – Satu plat konkrit besar yang menyokong keseluruhan bangunan.

Kelebihan:

✅ Kos lebih rendah
✅ Pembinaan lebih cepat
✅ Sesuai untuk rumah dan bangunan rendah

Kekurangan:

❌ Tidak sesuai untuk tanah lembut yang tebal
❌ Risiko mendapan (settlement) lebih tinggi

2. Asas Dalam (Deep Foundation)

Asas dalam digunakan apabila lapisan tanah kuat berada jauh di bawah permukaan.

Jenis-jenis:

Pile Foundation (Cerucuk) – Beban dipindahkan melalui geseran tanah (skin friction) dan/atau galas hujung (end bearing).

Pier Foundation (Caisson) – Diameter lebih besar dan biasanya mencapai lapisan batuan keras.

Pile Cap – Mengikat beberapa cerucuk menjadi satu sistem sokongan.

Kelebihan:

✅ Sesuai untuk bangunan tinggi
✅ Boleh menampung beban yang sangat besar
✅ Sesuai untuk tanah lembut atau kawasan tambakan

Kekurangan:

❌ Kos lebih tinggi
❌ Memerlukan jentera khas dan ujian cerucuk

Ringkasan Pemilihan

Keadaan Tanah Asas Disyorkan

Tanah keras dekat permukaan Isolated
Footing / Combined Footing

Bangunan sederhana atas tanah sederhana kuat Raft Foundation

Tanah lembut tebal Pile Foundation
Bangunan tinggi, jambatan, menara Deep Foundation (Pile/Caisson)

Dalam konteks pembinaan di Malaysia, rumah teres dan banglo biasanya menggunakan pad footing atau raft foundation, manakala bangunan tinggi, hospital, pusat membeli-belah dan menara kebanyakannya menggunakan bored pile foundation yang disambungkan dengan pile cap.