KlassenKracht

Bij combinatiegroepen draag je geen bestaande groep over. Je haalt eigenlijk een puzzel uit elkaar en die stukjes worden straks gebruikt om een nieuwe puzzel te leggen. 🧩 Daarom is het zo waardevol om verder te kijken dan wie er met wie bevriend is.

Veel interessanter is hoe een kind relaties aangaat. Heeft een leerling snel aansluiting bij nieuwe mensen, of kost dat tijd? Durft hij het aan om iemand nieuws te benaderen, of blijft hij liever bij wat vertrouwd voelt? Dat is informatie die een nieuwe leerkracht enorm helpt, juist omdat de groep zelf straks niet meer bestaat.

En dan zijn er ook nog de bruggenbouwers. 🌉 Kinderen die moeiteloos contact maken, anderen meenemen en verbinding leggen tussen groepjes die elkaar nog niet kennen. Weten wie dat in jouw groep is, is goud waard bij het vormen van een nieuwe samenstelling.

Herken je dit bij jouw combinatiegroep? Heb je een collega voor wie dit geldt? Tag hem of haar. Zo verspreiden we samen deze boodschap. ❤

Stel je voor: groep 7 en 8 zitten samen in de klas. Komend schooljaar stroomt groep 8 uit, groep 7 wordt groep 8, en groep 6 schuift in als nieuwe groep 7. Na de zomer is het dus geen overdracht van dezelfde groep. Het is een groep die straks niet meer bestaat zoals hij nu is.

Een leerkracht stelde me laatst een vraag die me aan het denken zette: hoe doe je een overdracht als de groep zelf verandert van samenstelling? Want een sociogram van een groep die straks uit elkaar valt, dat werkt anders dan bij een groep die intact blijft.

Ik schreef er een vervolgblog over. Want de vraag die je jezelf dan moet stellen is niet hoe deze groep in elkaar zit, maar wat deze kinderen nodig hebben om straks samen een nieuwe groep te vormen. En dat vraagt om een hele andere blik op overdracht.

Lees het volledige blog via https://klassenkracht.nl/overdracht-bij-combinatiegroepen-hoe-draag-je-een-groep-over-die-volgend-jaar-geen-groep-meer-is/

Het einde van het schooljaar betekent ook: de overdracht naar de nieuwe leerkracht. En heel vaak gaat die overdracht over één ding: resultaten. Welke score, welk niveau, welke toets.

Maar een groep is meer dan een rijtje cijfers. Een groep heeft het hele jaar een ontwikkeling doorgemaakt. Er is gebouwd aan vertrouwen, aan onderlinge verhoudingen, aan een sfeer waarin kinderen zich veilig voelen of juist nog niet. Als je dat niet doorgeeft, vergeet je iets wezenlijks over die klas.

Sterker nog: er zijn leerkrachten die hun nieuwe groep liever blanco willen ontvangen. Geen vooringenomenheid, zeggen ze dan. Maar ik geloof daar niet in. Dan sta je als nieuwe leerkracht eigenlijk al met een achterstand. Je doet de groep daarmee tekort, want je mist informatie die je net nodig hebt om die klas goed te begeleiden.

Daarom heb ik een checklist gemaakt die je kunt gebruiken bij de overdracht van je groep. Niet alleen over de leerling, maar ook over de groep als geheel: de sterke kanten, de aandachtspunten, de groepsdynamiek. Zodat de nieuwe leerkracht niet bij nul moet beginnen.

Je kunt de checklist gratis downloaden via: https://klassenkracht.nl/downloads/

Voor wie is deze checklist ook interessant?

"Volgend jaar begint de groep weer opnieuw."

Ik hoor het leerkrachten weleens zeggen. En ik begrijp wat ze bedoelen. Maar ik denk dat het niet klopt.

Kinderen nemen namelijk zoveel mee naar het nieuwe schooljaar. Ervaringen, gewoontes, vriendschappen, onzekerheden, succeservaringen. Alles wat ze geleerd hebben over samenwerken en samenleven. Een nieuwe leerkracht krijgt dus geen blanco groep. Hij of zij krijgt een groep met een geschiedenis.

Hoe beter jij dat verhaal kunt doorgeven, hoe makkelijker het wordt om voort te bouwen op wat er al is.

Dus wat is voor jouw collega waardevol om te weten?
Niet alleen welke leerlingen extra aandacht nodig hebben, maar ook:
wat zijn de kwaliteiten van deze groep? Wat werkt?
Wat heeft de groep geleerd over zichzelf?
Waar zijn de kinderen trots op?

Dat vind je niet terug in een leerlingvolgsysteem. Dat weet alleen jij.

Tag iemand die dit ook mag weten. Misschien geeft het net een ander perspectief.

Foto's door aim52_photography

Je hebt dit schooljaar zoveel opgebouwd met je groep. Een groepsmissie misschien. Afspraken die echt van de kinderen werden. Kinderen die iets durfden wat ze eerst niet durfden.
En nu staat de overdracht voor de deur.

Maar wat vertel jij eigenlijk over de groep als geheel? Niet alleen over individuele leerlingen en hun toetsscores, maar over het verhaal van deze groep. Want jouw groep heeft een verhaal. Een eigen geschiedenis. Een eigen cultuur.

En dat verhaal verdient het om doorgegeven te worden.

In deze blog schrijf ik over waarom een goede overdracht zoveel meer is dan een administratieve verplichting, en wat je concreet mee kunt nemen naar dat gesprek: https://klassenkracht.nl/de-overdracht-wat-is-het-verhaal-va

Foto's van de geweldige Aimee Giles.

Kamp is natuurlijk geweldig. Maar weet je wat kamp in groep 8 eigenlijk is? Het is één groot afscheidsritueel.

Het is het laatste grote avontuur dat ze samen beleven. En ergens voelen kinderen dat ook. Na kamp verandert er iets in de groep. Het einde komt dichterbij. De band wordt losser. En soms ontstaan er ineens nieuwe vriendschappen, met kinderen die straks naar dezelfde school gaan. Of verdwijnt er juist afstand, omdat duidelijk wordt dat wegen zich gaan scheiden.

Je hoeft daar als leerkracht weinig aan te doen. Maar je kunt het wel benoemen. "Dit kamp is voor jullie het laatste grote avontuur samen. Dat is bijzonder." Meer hoeft het niet te zijn. Kinderen weten dan dat jij ziet wat er speelt. En dat helpt.

Deel dit met een collega die straks met groep 8 op kamp gaat.

Een leerling komt één minuut te laat binnen. Normaal doet hij dat nooit, dus ik stuur even een berichtje naar zijn ouder. Hij komt binnen en zucht diep: "Het is maar één minuut."

Ik moest even schakelen. Want ja, ik voelde ook wel iets van irritatie. Maar tegelijkertijd zag ik ook wat er écht gebeurde. Dit kind is aan het oefenen. Met loskomen. Met de gedachte dat hij straks niet meer op de basisschool zit.

In groep 8 krijgen sommige kinderen vlak voor de zomervakantie ineens iets over zich. Alsof ze een puberteitsspuit hebben gehad. Ze morrelen aan routines. Ze stellen vragen bij dingen die jarenlang vanzelf gingen. En soms reageren ze op een manier waarvan jij even moet bijkomen.

Hoe je daar als leerkracht mee omgaat, schrijf ik over in het volgende blog: https://klassenkracht.nl/groep-8-neemt-afscheid-over-vitten-klitten-grote-emoties-en-kinderen-die-ineens-puber-lijken/

De Volkskrant belde. 📞

Eerlijk gezegd moest ik even knipperen toen ik de mail van Anna van den Breemer zag. Een journalist van de Volkskrant die mij wil spreken voor de opvoedrubriek? Ik zat op dat moment gewoon in mijn camper ergens in Slovenië. Met mijn man, koffie binnen handbereik en een uitkijkpunt dat wachtte.

Want ja, vakantie is bij mij niet helemaal vakantie. Intakegesprekken doe ik gewoon door, ook als ik op locatie werk. Slovenië of Almere, een goed gesprek over groepsdynamiek voer je overal.
En dus schoof ik even aan voor de Volkskrant.

Anna had een vraag gekregen van een juf die worstelt met kinderen die altijd haantje-de-voorste zijn. Altijd als eerste die vinger omhoog, altijd vooraan in de rij, het altijd goed voor zichzelf regelend. En tegelijk die andere kinderen, de stillere, die daardoor minder aan bod komen.

Het gesprek dat daarop volgde was precies het soort gesprek waar ik warm van word. Want dit gaat niet over lastige kinderen. Dit gaat over groepsdynamiek, over het onderwaterprogramma dat in elke klas speelt, en over wat jij als leerkracht kunt doen om ervoor te zorgen dat ieder kind gezien wordt.

Vandaag staat het in de krant. 🗞️

Lees het hier: https://www.volkskrant.nl/opvoeden/kinderen-die-altijd-haantje-de-voorste-zijn-hoe-ga-je-daarmee-om~b09b37e5/