Aviation.lk

නව Air Force One යානයට ජනපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගෙන් විශේෂ අත්සනක් 🇺🇸

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මහතා විසින් නවතම Air Force One (VC-25B “Bridge”) ගුවන් යානයේ යටිබඳ කොටසේ (belly fairing access door) සිය නිල අත්සන තබා තිබෙනවා. ✍️✈️

එමෙන්ම, මෙම නවතම ගුවන් යානය Starlink චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාල තාක්ෂණයෙන් සන්නද්ධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සිය හිතමිතුරු ඉලොන් මස්ක් (Elon Musk) වෙත විශේෂ කෘතඥතාවක්ද පළ කර සිටියා.

"කවුරුත්ම මීට පෙර කවදාවත් දැකලා නැති ඉහළම මට්ටමේ සන්නිවේදන උපකරණ දැන් අප සතුව තිබෙනවා. ඒ අතරට Starlink තාක්ෂණයත් ඇතුළත්! මගේ මිත්‍ර ඉලොන් මේ ගැන ගොඩක් සතුටු වේවි." යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා පවසා තිබෙනවා. 🛰️✨

VC-25B “Bridge” ව්‍යාපෘතිය පිළිබඳ වැදගත් තොරතුරු කිහිපයක්:

📍යානය ලබා ගැනීම: මෙම විශේෂ ව්‍යාපෘතිය සඳහා, මීට පෙර කටාර් රාජ්‍යයේ ප්‍රභූ (VIP) ගමන් බිමන් සඳහා භාවිත කළ බෝයිං 747-8i (Boeing 747-8i) යානයක් 2025 මැයි මාසයේදී ඇමරිකාව විසින් ලබා ගන්නා ලදී.

📍තාක්ෂණික නවීකරණය: ආරක්ෂක අංශ කොන්ත්‍රාත්කරුවෙකු වන L3Harris සමාගම විසින් මෙම යානය ඉතා වේගයෙන් නවීකරණය කරන ලද අතර, එහිදී මිලිටරි මට්ටමේ ආරක්ෂිත සන්නිවේදන පද්ධති, මිසයිල ආරක්ෂණ පද්ධති සහ විද්‍යුත් චුම්බක ස්පන්දන (EMP) මඟින් සිදුවන බලපෑම් වැළැක්වීමේ තාක්ෂණයන් (hardening) යානයට ඇතුළත් කර ඇත.

📍සේවා කාලය: දැනට නිර්මාණය වෙමින් පවතින ප්‍රධාන VC-25B ගුවන් යානා සමූහය 2028 හෝ 2029 වසරවලදී සම්පූර්ණයෙන්ම සේවයට එක්වන තෙක් මෙම "Bridge" ගුවන් යානය ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රවාහන කටයුතු වෙනුවෙන් භාවිත කෙරේ.

📍නියමු පුහුණුවීම්: මේ සඳහා අතුරු නියමු පුහුණු කටයුතු (pilot qualification training) 2025 ඔක්තෝබර් සිට 2026 පෙබරවාරි දක්වා කාලය තුළ Atlas Air සමාගමෙන් බදු පදනමත ලබාගත් 747-8F යානයක් මඟින් සිදු කරන ලදී.
කාර්ය මණ්ඩල පුහුණුව: ගුවන් යානා කාර්ය මණ්ඩලයේ සහ නඩත්තු අංශවල ක්ෂණික සූදානම තහවුරු කිරීම සඳහා මීට පෙර ලුෆ්තන්සා (Lufthansa) සමාගම සතුව තිබූ 747-8i යානයක් විශේෂ පුහුණු යානයක් ලෙස භාවිත කර ඇත.

📸 Credit: Margo Martin

#සිංහල #ගුවන්

A380 යානයක පියාපතක විශාලත්වය! 😳

යානයේ පියාපත් දෙකෙහි මුළු මතුපිට වර්ගඵලය (Wing Area) වර්ග මීටර් 845 ක් පමණ වන අතර, මෙය සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ ටෙනිස් පිටි (tennis courts) 3 කට වඩා විශාල, ලොව මගී ප්‍රවාහන ගුවන් යානයක ඇති දැවැන්තම පියාපත් වර්ගඵලය වේ. පියාපත් වල අතිවිශාල ව්‍යුහය මඟින් යානය ගුවන්ගත වීමට සහ පියාසර කිරීමට අවශ්‍ය උපරිම එසවුම් බලය (lift) ලබා දෙන අතර, කිලෝග්‍රෑම් 575,000 ක් තරම් වන යානයේ උපරිම බර සහිතව වුවද අහසේ ස්ථාවරව සහ ආරක්ෂිතව පියාසර කිරීමට මෙය සෘජුවම දායක වේ.

Airbus A380 යානයකට උපරිම වශයෙන් ලීටර් 323,591 ක් ඉන්ධන පිරවිය හැකිය. මෙහි සම්පූර්ණ බර කිලෝග්‍රෑම් 255,000 ක් පමණ වේ.

යානයට අවශ්‍ය ඉන්ධනවලින් අතිබහුතරයක් ගබඩා කරන්නේ පියාපත් වල ඇති දැවැන්ත තෙල් ටැංකි තුළයි. එක් පියාපතක් තුළ ඉන්ධන ටැංකි ප්‍රධාන කොටස් කිහිපයකට බෙදා ඇත:

* Inner Tanks (අභ්‍යන්තර ටැංකි)
* Mid Tanks (මධ්‍යම ටැංකි)
* Outer Tanks (බාහිර ටැංකි)

පියාපත් තුළ ඉන්ධන ගබඩා කිරීමේ වැදගත්කම: පියාපත් තුළ ඉන්ධන පිරවීම මඟින් ගුවන් යානයේ බර සමබරව තබා ගැනීමට උදවු වන අතර, පියාසර කිරීමේදී පියාපත් මත ඇති වන වායුගෝලීය ආතතිය (stress) සහ නැමීමේ ප්‍රවණතාව (bending) අවම කිරීමට උපකාරී වේ.

මීට අමතරව, යානයේ ගුරුත්වාකර්ෂණ කේන්ද්‍රය සහ සමබරතාවය (trim) පාලනය කිරීම සඳහා යානයේ පසුපස තටුවෙහි (horizontal stabilizer) පිහිටා ඇති Trim Tank නම් විශේෂ ටැංකියක ද ඉන්ධන කොටසක් ගබඩා කරනු ලබයි.

#සිංහල #ගුවන්

ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට අයත් B-52 යානයක් කඩා වැටෙයි💥

කැලිෆෝනියාවේ එඩ්වර්ඩ්ස් ගුවන් හමුදා කඳවුරේදී (Edwards Air Force Base) අද දින අනතුරට ලක්වූ B-52 Stratofortress වර්ගයේ බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානය තුළ පුද්ගලයන් අට දෙනෙකු සිට ඇති බව ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාව තහවුරු කර තිබෙනවා. එමෙන්ම මූලික නිරීක්ෂණවලට අනුව එම අනතුරෙන් කිසිවෙකුත් බේරී නොමැති බවයි ඔවුන් ප්‍රකාශ කරන්නේ. 😔

කඳවුරේ 412 වන පරීක්ෂණ බලඇණිය (412th Test Wing) නිකුත් කළ නිල ප්‍රකාශයේ මෙසේ සඳහන් වෙනවා:

"අද දින පෙරවරු 11:20 ට පමණ, සාමාන්‍ය පරීක්ෂණ මෙහෙයුමක් සඳහා ගුවන්ගත වී සුළු වේලාවකින් B-52 Stratofortress යානයක් කඩා වැටීමට ලක්වුණා. යානය තුළ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් අට දෙනෙකු සිටි අතර, මූලික වාර්තා අනුව මෙම අනතුරෙන් කිසිවෙකුත් ජීවිත බේරාගෙන නොමැති බව පෙනී යනවා."

නිලධාරීන් වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ යානයේ සිටි පිරිස පිළිබඳ ස්ථිර තොරතුරු සෙවීමට තවමත් කටයුතු කරමින් සිටින බවත්, හදිසි සහන සේවා කණ්ඩායම් තවමත් අනතුර සිදුවූ ස්ථානයේ රැඳී සිටින බවත්ය. එඩ්වර්ඩ්ස් ගුවන් පථය මතටම යානය කඩා වැටී ඇති අතර, එයින් නැඟුණු විශාල කළු දුම් පටලයක් මොජාවි කාන්තාරය (Mojave Desert) පුරාම පැතිර ගොස් තිබෙනවා.

මේ හේතුවෙන් ගුවන් පථය වසා දමා ඇති අතර, පැමිණීමට තිබූ අනෙකුත් ගුවන් ගමන් වෙනත් මාර්ග වෙත හරවා යවා ඇත. 👇
ලොස් ඇන්ජලීස් නුවර සිට සැතපුම් 100ක් පමණ උතුරින් පිහිටි එඩ්වර්ඩ්ස් කඳවුර යනු ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රධානතම පියාසර පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයයි.

සාමාන්‍යයෙන් B-52 යානයක ගමන් කරන්නේ පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් කාර්ය මණ්ඩලයක් වුවද, පරීක්ෂණ පියාසර වාර (test flights) සඳහා අමතර පිරිස් සහභාගී කරවා ගන්නා බැවින් මෙවර යානය තුළ අට දෙනෙකු සිට ඇත. යානයේ සිටි පුද්ගලයන්ගේ නම් මෙතෙක් මාධ්‍යයට ප්‍රකාශ කර නොමැති අතර අනතුරට හේතුව සෙවීම සඳහා පරීක්ෂණ ක්‍රියාත්මකයි. 🔍📋

තම නිල ප්‍රකාශය අවසන් කරමින් ගුවන් හමුදා කඳවුර සඳහන් කර සිටියේ, "මේ දුෂ්කර අවස්ථාවේදී අපගේ සිතුවිලි සහ ප්‍රාර්ථනාවන් අනතුරට පත් වූවන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් සහ ඒකකයේ සගයන් සමඟ පවතිනවා" යනුවෙනි. 🙏

#සිංහල #ගුවන්

පියාසර කර තිබෙන්නේ පැය 13ක් පමණයි! නමුත් අලුත්ම Boeing 787 Dreamliner යානයක් කැබලිවලට කඩා දමයි! ✈️🔨

සාමාන්‍යයෙන් ගුවන් යානා කැබලිවලට ගලවලා කොටස් කර විකුණනු ලබන්නේ යානයක් භාවිතයට ගත නොහැකි වූ විටයි. නමුත් අදහාගන්න බැරි වැඩක් වෙලා තියෙනවා. ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ අතිනවීන ගුවන් යානයක් වන Boeing 787-8 Dreamliner යානයක්, නිපදවූ දා සිට සමස්තයක් ලෙස පියාසර කර ඇත්තේ පැය 13ක් වැනි කෙටි කාලයක් පමණක් වුවද, එය කොටස්වලට ගලවා දමා (Dismantle) තිබෙනවා.

ඇයි මෙහෙම වුණේ? 🤔

මේ යානය (N947BA) Boeing සමාගම මුල් කාලයේදීම නිෂ්පාදනය කරන ලද යානයක්. ඒ කාලයේ යානයේ බර වැඩිවීම සහ තාක්ෂණික දෝෂ කිහිපයක් නිසා මුලින්ම ඇණවුම් කරපු සමාගම මෙය මිලදී ගත්තේ නැහැ. පසුව වෙනත් සමාගමකට විකුණුවත්, විවිධ හේතු සහ කොවිඩ් වසංගතය නිසා මේ යානයට කවදාවත් මගීන් රැගෙන පියාසර කරන්න ලැබුණේ නැහැ.

‍යානය කෑලිවලට කැඩීමෙන් ලාබ ලබන්න පුළුවන්ද? 💵

දැනට ලෝකයේ Boeing 787 යානාවල අමතර කොටස් සඳහා (Spare Parts) ඉතා විශාල ඉල්ලුමක් පවතිනවා. ගුවන් යානා විශේෂඥයන් පවසන පරිදි, මේ යානය සම්පූර්ණයෙන් විකුණනවාට වඩා, මෙහි කොටස් වෙන වෙනම විකිණීමෙන් විශාල ලාභයක් ලැබිය හැකියි.

✅ එන්ජින් (Engines): මෙහි ඇති GEnx-1B එන්ජින් දෙක පමණක් ඩොලර් මිලියන 40ක් පමණ වටිනවා.

✅ සම්පූර්ණ වටිනාකම: යානයේ අනෙකුත් උපාංග (Landing gear, Avionics ආදිය) සියල්ල ගලවා විකුණන විට මෙහි වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 50කට වඩා වැඩි වෙනවා.

යානයක් පියාසර නොකරම මේ වගේ ඉරණමකට ලක්වීම කණගාටුවට කරුණක් වුණත්, වත්මන් ගුවන්සේවා වෙළඳපොළේ පවතින අමතර කොටස් හිඟයට මෙයින් ලොකු සහනයක් ලැබෙන බවයි වාර්තා වෙන්නේ. 🌐

#සිංහල #ගුවන්

යානයට ඉහළින් ඇති මෙම වලාකුළ නිර්මාණය වන්නේ කෙසේද? ☁️✈️

ගුවන් යානයක් ඉතා ඉහළ වේගයකින් (විශේෂයෙන්ම ශබ්දයේ වේගයට ආසන්නව හෝ ඊට වැඩි වේගයකින්) ගමන් කිරීමේදී මෙම තත්ත්වය ඇතිවේ. විද්‍යාත්මක ඇසකින් බැලීමෙන් අපට මෙම සංසිද්ධිය පැහැදිලි කර ගත හැක.👇

1️⃣ පීඩනය අඩු වීම: යානයේ පියාපත් සහ බඳ කොටස වාතය හරහා වේගයෙන් ඇදී යාමේදී, යානයට ඉහළින් ඇති වායු පීඩනය ක්ෂණිකව සහ තදින් පහත වැටේ.

2️⃣ උෂ්ණත්වය පහත වැටීම: භෞතික විද්‍යා නියමයන්ට අනුව වායු පීඩනය ක්ෂණිකව අඩු වන විට, එහි උෂ්ණත්වයද ඉතා වේගයෙන් පහත වැටේ (Adiabatic cooling).

3️⃣ ඝනීභවනය වීම: මෙලෙස යානයේ ඉහළ කොටසේ ඇති වාතයේ උෂ්ණත්වය තුෂාර අංකයට වඩා අඩු අගයක් දක්වා ක්ෂණිකව පහත වැටීමේදී, අවට වාතයේ ඇති නොපෙනෙන ජල වාෂ්ප ක්ෂණිකව කුඩා දිය බිංදු බවට පත්වේ.

මෙම ක්‍රියාවලිය නිසා යානය වටා ක්ෂණිකව මීදුමක් වැනි සුදු පැහැති වලාකුළක් (Condensation cloud) නිර්මාණය වන අතර, යානය ඉදිරියට ඇදී යත්ම එය නැවත වාතයට දියවී නැතිවී යයි.

මෙම ලිපිය වැදගත් නම් තවත් කෙනෙකු වෙනුවන් share කරන්නත් අමතක කරන්න එපා. ✅

#ගුවන් #සිංහල

SriLankan ❤️🇱🇰

#ගුවන්

💦 Water Cannon Salute එකක් අතරතුර සිදු වූ අනපේක්ෂිත අනතුරක්!

මැඩ්රිඩ් බලා පිටත්වීමට සූදානම් වූ Iberia සමාගමට අයත් Airbus A350-941 (EC-NXD) ගුවන් යානයක් Guayaquil ගුවන් තොටුපළේදී සාම්ප්‍රදායික Water Cannon Salute අවස්ථාවකට මුහුණ දෙමින් සිටියදී අනපේක්ෂිත අනතුරකට ලක්ව තිබෙනවා. 😳

එහිදී ගුවන් යානයේ වම් පියාපත (left wing), එතැන තිබූ ගිනි නිවන රථයක ගැටී ඇත.

#ගුවන් #සිංහල